Uitcomplex Eredivisie onder de loep

Gepubliceerd op 2 december 2013 | Door Rick Lenders | Eredivisie

De Eredivisie is de laatste jaren een competitie gebleken die wordt gedomineerd door teams als Ajax, Twente en PSV. Met aanvallend voetbal zijn de teams vooral in eigen stadion de tegenstander veelvuldig de baas. Toch zit bijna iedere supporter van de genoemde teams, maar ook van de overige clubs, met samengeknepen billen op de bank, wanneer zijn team een uitwedstrijd speelt. Hoe reageren onze spelers op publiek dat voor de tegenstander juicht? Durven onze spelers vol in de aanval te gaan? Dit is slechts een kleine greep uit de vragen van de gemiddelde voetbalsupporter in Nederland, een land waar sprake is van een waar uitcomplex. Maar hoe diep zit dit uitcomplex eigenlijk, wanneer we de resultaten eens onder de loep nemen?
Als referentiemateriaal zijn de duels van het huidige en de negen voorgaande Eredivisieseizoenen genomen, dus vanaf 2004/05. De duels zijn bijgewerkt tot en met speelronde 15.

Dat uitduels lastiger zijn dan thuiswedstrijden, blijkt meteen uit de eerste statistiek: daar waar er in thuisduels maar liefst 4.867 punten zijn gehaald in 2.887 duels (1,69 punten per thuisduel), ligt dit aantal bij uitduels stukken lager. Met 3.141 punten bedraagt het gemiddelde aantal punten in uitduels slechts 1,09 punten per duel, 0,60 punt lager dan bij de thuiswedstrijden. Procentueel wordt 60,78% van de punten in een thuisduel behaald en 39,22% in een uitwedstrijd.

Ajax beste uitploeg, PSV goede tweede

Kijkend naar de uitduels in de afgelopen tien jaar, zien we dat Ajax het hoogste aantal punten heeft behaald: met 311 punten blijven de Amsterdammers PSV, dat 288 punten heeft, ruim voor. Wat echter wel zorgen baart, is het gemiddelde aantal punten dat beide teams hebben behaald in tien jaar uitwedstrijden: 1,94 om 1,79. Wanneer een team gemiddeld zes uitduels in een seizoen zou verliezen, zou het gemiddeld een hoger aantal punten hebben dan Ajax de afgelopen tien jaar gehaald heeft!

Wanneer we alle teams bekijken, komen we tot de schokkende conclusie dat slechts vier van de 26 teams die afgelopen 10 jaar aan de Eredivisie deel hebben genomen, meer dan de helft van het beschikbare aantal punten in uitduels hebben behaald: Ajax, PSV, FC Twente en AZ. Feyenoord valt hier dus buiten, met gemiddeld slechts 1,35 punten in uitduels staan de Rotterdammers vijfde op de ranglijst.

Tabel 1: top-10 teams met het hoogste gemiddelde aan uitpunten

Tabel 1: top-10 teams met het hoogste gemiddelde aan uitpunten

PSV koploper op basis van thuisduels

Ondanks dat de resultaten dit jaar tegenvallen in Eindhoven, mag PSV zich ‘Koning van de thuiswedstrijden’ noemen: met maar liefst 400 punten in 160 thuisduels, hebben de Eindhovenaren een gemiddelde van 2,50 punten in thuisduels. Met dit aantal blijven ze zowel Ajax (376 punten, 2,34 gemiddeld) en Feyenoord (345 punten, 2,14 gemiddeld) ruim voor.

Over het algemeen zijn de resultaten in thuisduels dus beter. Van de 26 clubs heeft precies de helft, dertien dus, gemiddeld 1,50 punten of meer gehaald in wedstrijden die het in het eigen stadion af mag werken. Van de huidige Eredivisionisten hebben alleen NAC (1,49), NEC (1,39), RKC Waalwijk (1,39), PEC Zwolle (1,29) en ADO Den Haag (1,25) minder dan 1,50 punten in thuisduels behaald.

Tabel 2: top-10 teams met het hoogste gemiddelde aan thuispunten

Tabel 2: top-10 teams met het hoogste gemiddelde aan thuispunten

Ajax van 2004/05 haalde meeste punten in uitduels

Wanneer we per seizoen gaan analyseren, zien we dat het Ajax van 2004/05 de beste papieren kan overleggen met betrekking tot de uitduels. Van de 51 mogelijke punten, werden er maar liefst 41 behaald, een percentage van 80,39%. Toch werd Ajax dat seizoen geen kampioen: PSV presteerde in de thuisduels beter en bleef Ajax uiteindelijk ruim voor (87 om 77 punten).

Tabel 3: top-12 teams met het hoogste uitpunten in één seizoen

Tabel 3: top-12 teams met het hoogste uitpunten in één seizoen


Ook in thuisduels heeft Ajax het hoogste aantal punten in één Eredivisieseizoen gehaald, al moet het die eer nu wel delen met FC Twente. In het seizoen 2009/10 behaalden beide teams maar liefst 49 punten uit zeventien duels, wat neerkomt op zestien overwinningen en slechts één gelijkspel. Omdat FC Twente dit seizoen één punt meer behaalde in uitduels, mochten de Enschedeërs zich uiteindelijk tot landskampioen kronen.

Wanneer de top-11 erbij gepakt wordt, valt op dat PSV hier opvallend vaak instaat. In de seizoenen 2004/05 (48 punten), 2005/06 (45 punten), 2006/07 (45 punten), 2009/10 (43 punten) en 2011/12 (46 punten) werden genoeg punten behaald om deze eervolle vermelding te krijgen!

Tabel 4: top-11 teams met het hoogste uitpunten in één seizoen

Tabel 4: top-11 teams met het hoogste uitpunten in één seizoen

Thuisduels favoriet van Eredivisieclubs

Het moge inmiddels duidelijk zijn dat Eredivisieteams op hun best zijn in thuisduels. Om dit nog eens te onderstrepen, is gekeken naar de verdeling thuispunten/uitpunten per seizoen. Van de 180 teams die meededen, hebben slechts veertien elftallen in één seizoen meer punten in uitduels gehaald dan in thuisduels.

Tabel 5: de vijftien elftallen met meer uit- dan thuispunten

Tabel 5: de vijftien elftallen met meer uit- dan thuispunten


Het VVV-Venlo van 2011/12 maakte het wel heel erg bont: van de 31 punten die in dat seizoen werden behaald, werden er slechts drie (!) in uitduels behaald. Dit is een percentage van 9,68%! De Venlonaren zijn hiermee het enige team in het onderzoek dat onder de 10,00% blijft. De nummer twee op de lijst is het inmiddels failliete RBC Roosendaal van 2005/06, dat slechts één van de negen behaalde punten in een uitduel pakte (11,11%). Het Willem II van 2009/10 maakt het Zuid-Nederlandse onderonsje compleet, met slechts drie uitpunten van het totale aantal van 23 (13,04%).
Tabel 6: top-10 meest dramatische elftallen in uitduels

Tabel 6: top-10 meest dramatische elftallen in uitduels

Conclusie

Een gegeven dat eigenlijk al bekend was, maar nu ook met statistieken is bewezen: het is makkelijker om een duel voor eigen publiek te spelen, dan voor het publiek van een tegenstander. Van de 8.008 punten die vanaf 2004/05 zijn behaald, zijn er slechts 3.141 gewonnen in uitwedstrijden, een percentage van 39,22%. Vanzelfsprekend is dan 61,78%, 4.867 punten, behaald in thuisduels. Van de 26 clubs die in de afgelopen tien jaar minstens één seizoen in de Eredivisie hebben gespeeld, zijn er slechts vier (Ajax, PSV, AZ en FC Twente) die gemiddeld méér dan 1,50 punten per uitduel hebben gehaald. Interessante cijfers, zeker in een competitie waar iedereen van iedereen kan winnen. Het maakt de competitie in ieder geval een stuk spannender, aangezien een topclub nog niet zo één, twee, drie heeft gewonnen bij een andere willekeurige Eredivisionist!

*) PEC Zwolle speelde slechts twee seizoenen in de Eredivisie
**) SC Cambuur speelde slechts één seizoen in de Eredivisie
***) Lopend seizoen

Over de auteur

Avatar
Rick is redacteur bij Tussen de linies. Hij schrijft al sinds het eerste uur voor de website en is specialist op het gebied van wiskunde en statistieken. Vanuit zijn specialisme doet Rick onderzoeken en analyses.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.