Blessures in de Eredivisie: wie hoog eindigt, betaalt het jaar daarna

PSV is per speler per seizoen gemiddeld 42,5 dagen kwijt aan blessures. Bij Fortuna Sittard is dat 21,1. Precies de helft, in dezelfde competitie, over dezelfde tien jaar.

Dat verschil komt uit een datastudie die voetbalvoedingsmerk PitchFUEL deze week publiceerde. Voor De Blessurerekening zijn alle spelersselecties van de Eredivisie tussen 2015/16 en 2024/25 doorgelopen, 2.562 spelers, en is per speler opgezocht wanneer hij geblesseerd was. Alleen de blessures uit een seizoen waarin iemand ook echt in een Eredivisieselectie stond tellen mee. Dat zijn er 3.880, goed voor 198.471 dagen aan de kant en 24.374 gemiste wedstrijden.

Wij hebben de cijfers nagelopen. Twee dingen vallen op, en het tweede is interessanter dan het eerste.

De top drie betaalt het jaar daarna

Het eerste is het patroon dat de studie draagt. Clubs die in de top drie eindigden waren het seizoen daarna gemiddeld 40 blessuredagen per speler kwijt. Clubs uit de middenmoot 24. Over 140 clubseizoenen gemeten, met een correlatie van min 0,28 en een overschrijdingskans van 0,0006. In gewone taal: dit is geen toevalstreffer.

Logisch, denk je dan. Meer wedstrijden, Europees voetbal, internationals die er in de winterstop nog een interlandperiode bij krijgen. Alleen loopt de lijn niet netjes door. Clubs die in de onderste zes eindigen zijn het jaar erna 30 dagen per speler kwijt, dus ook meer dan de middenmoot. Een titelrace kost je spelers, een degradatiestrijd ook. Fysiek is een rustig seizoen op plek negen het goedkoopst.

Heracles, PEC Zwolle en FC Utrecht staan op vier, vijf en zes

En dan het tweede. Achter PSV, Ajax en Feyenoord volgen Heracles Almelo (37,3), PEC Zwolle (36,1) en FC Utrecht (35,5). Alle drie zonder ook maar één top drie in tien seizoenen. AZ, dat er drie keer bij zat, staat lager op zeven.

Dat is de losse draad in het onderzoek. Het aantal wedstrijden verklaart de ranglijst dus niet in zijn eentje. Wat dan wel, staat er niet in, en de studie doet ook geen poging het te verzinnen. Selectiegrootte, de medische staf, het type speler dat je haalt, de kunstgrasjaren: het zijn allemaal verklaringen die je op deze cijfers kunt plakken zonder ze te kunnen toetsen. Wie het echt wil weten, heeft trainingsbelasting per speler nodig, en die geeft geen enkele club vrij.

Onderaan staan Fortuna Sittard (21,1), Sparta (22,0) en RKC (23,0). sc Heerenveen is het opvallendste geval van die onderkant: tien seizoenen onafgebroken Eredivisie en toch 23,9 dagen per speler.

Bij Ajax liep 6,3 miljoen euro aan salaris door

Wat blessuredagen kosten is normaal gesproken giswerk, omdat spelerssalarissen niet openbaar zijn. Loonsommen van clubs staan wel in de jaarrekening. Ajax betaalde in boekjaar 2024/2025 67,3 miljoen euro aan spelerssalarissen. Verdeeld over de selectie en over het jaar is dat ongeveer 3.763 euro per speler per dag.

De selectie van Ajax stond dat seizoen samen 1.661 dagen aan de kant. Dat is 6,3 miljoen euro aan salaris dat doorliep terwijl er niet gevoetbald werd. Een gecontroleerd bedrag maal een geteld aantal dagen, zonder aannames ertussen. Over alle tien seizoenen loopt het bedrag bij Ajax op tot ruim 60 miljoen.

Een op de zes blessures kost een op de drie dagen

De knie is 16 procent van alle gevallen en 37 procent van alle verloren dagen. Dat is de scheefste verhouding in het hele bestand. Spierblessures komen vaker voor, ruim een kwart van de gevallen, maar bij een spierblessure is de helft van de spelers binnen 23 dagen terug. Bij een knieblessure duurt dat 63 dagen.

De gescheurde kruisband scheurde in tien seizoenen 83 keer, bij 77 spelers. Mediane hersteltijd: 290 dagen. Bijna tien maanden uit een loopbaan die er zelf misschien tien jaar duurt. Vijf spelers kregen hem twee keer.

Een op de drie is binnen drie maanden opnieuw geblesseerd

Dit cijfer vonden wij het vervelendste om te lezen. Gerekend vanaf de dag dat een speler weer inzetbaar was, raakt 13 procent binnen een maand opnieuw geblesseerd. Binnen drie maanden is dat 32 procent. Na een knieblessure ligt dat op 30 procent, gemeten over 483 gevallen.

De individuele lijsten laten zien hoe dat eruitziet. Bart Nieuwkoop liep twintig aparte blessures op bij Feyenoord en Willem II, samen 727 dagen en 88 gemiste wedstrijden. Geen enkele lange, gewoon twintig keer opnieuw beginnen. Justin Bijlow kreeg zes keer dezelfde knieblessure en was in totaal 860 dagen kwijt.

Zie ook: de kosten van sportblessures, en hoe Arsenal jarenlang aan blessures ten onder ging terwijl de titel binnen bereik lag.

Wat er bewust uit is gelaten

Een verantwoording die vertelt wat er niet in staat is meer waard dan een die alleen het resultaat presenteert, dus die kant is ook het bekijken waard.

Twee bevindingen zijn gesneuveld. De hersteltijd bij dezelfde blessure leek over tien jaar op te lopen, maar dat bleek een meetfout in de bron: Transfermarkt boekt steeds vaker een blessure weg zonder type, van 7 naar 26 procent van alle records, en dat zijn juist de korte gevallen. Tel je die weer mee, dan is het effect weg. En het verlies aan marktwaarde na een blessure is als maat weggegooid, omdat die waardes worden gezet door mensen die al weten dat de speler geblesseerd is. Dan meet je hun oordeel, niet de schade.

Buiten de telling bleven verder 1.707 ziekmeldingen, 358 keer trainingsachterstand of rust, 27 medische aandoeningen en 99 blessures zonder einddatum. Die laatste categorie is verraderlijk: bij een speler die na zijn blessure stopte loopt de teller anders gewoon door.

Wat wel blijft irriteren: bij bijna een derde van de blessures staat in de bron helemaal geen type. Die dagen zitten wel in de totalen. In de uitsplitsing per blessuretype ontbreken ze. De ranglijst per club is dus harder dan het rijtje per blessuretype, en dat blijft zo tot iemand de KNVB of de clubs zover krijgt hun eigen registratie te delen. Reken daar voorlopig niet op.

Wat een club hiermee kan

Weinig, op korte termijn. Je kunt geen kruisband voorkomen door beter te plannen. Maar de twee cijfers die er voor een technisch directeur echt toe doen staan wel in dit bestand. Een topseizoen kost je het jaar erna ongeveer zestien speeldagen per speler extra ten opzichte van de middenmoot. En een derde van de spelers die net terug is, valt binnen een kwartaal opnieuw uit.

Dat eerste hoort thuis in de begroting van elke club die Europees wil spelen. Dat tweede in de afweging of iemand die net fit is gemeld meteen weer negentig minuten speelt.

De volledige studie, met een ranglijst van alle negentien clubs en twee downloadbare tabellen, staat op pitchfuel.nl/onderzoek-blessures-eredivisie.