27 WK- en EK-ballen vergeleken: dit is de beste voetbal ooit

Elke vier jaar krijgt het WK een nieuwe bal, en bijna elke keer klagen de keepers. Buffon noemde de Fevernova een gestoorde stuiterbal, Casillas de Jabulani een strandbal. Maar welke bal was nou echt de beste? Voor dit onderzoek hebben we de ballen van alle WK’s sinds 1970 en alle EK’s sinds 1980 vergeleken, 27 toernooien in totaal, op drie manieren: windtunnelmetingen uit wetenschappelijke studies, de doelpunten van elk toernooi afgezet tegen hun tijd, en 56 uitspraken van spelers, trainers en bestuurders die we stuk voor stuk hebben nagelezen in de krant of op de site waar ze verschenen, tot in het Delpher-archief van de jaren zeventig.

De beste toernooibal ooit

De Brazuca van het WK 2014 in Brazilië is de beste toernooibal sinds 1970. Hij haalt de hoogste vluchtscore van alle gemeten WK-ballen, Júlio César, die de Jabulani vier jaar eerder een supermarktbal noemde, vond hem goed, en er werd mee gescoord boven het gemiddelde van zijn tijd. In onze ranglijst scoort hij 7,2 op 10. De Al Rihla van Qatar 2022 volgt met 6,5, de Trionda van het WK 2026 met 5,3.

De slechtste toernooiballen zijn de Teamgeist (WK 2006) en de Jabulani (WK 2010). De Jabulani had in de windtunnel een omslagpunt van 79 tot 97 km/u, precies op de snelheid van een vrije trap, en van de negen spelers en trainers die we over die bal terugvonden was er maar één positief. Opvallend: met allebei werd minder gescoord dan in de jaren eromheen, niet meer.

Wij hebben die uitkomst flink door elkaar geschud. Bij 90 procent van de 120 wegingen die we hebben doorgerekend, blijft de Brazuca bovenaan. Wil je zelf bepalen wat telt, dan kun je dat verderop in de ranglijst doen.

Waar een goede voetbal aan moet voldoen

Een bal mag volgens spelregel 2 van de IFAB een omtrek hebben tussen 68 en 70 centimeter, bij de aftrap tussen 410 en 450 gram wegen en een druk hebben van 0,6 tot 1,1 atmosfeer. Dat is de ondergrens voor elke wedstrijd, net als de afmetingen van het veld, van de Eredivisie tot de zondag vierde klasse. Een WK-bal moet veel strenger zijn: hij heeft het keurmerk FIFA Quality Pro nodig, en daarvoor gaat elk model door zeven tests in het testhandboek van de FIFA (versie 2018).

Die tabel vertelt wat een bal minimaal moet kunnen. Hij vertelt niet hoe een bal vliegt, en daar ging het bij bijna elke ruzie over een WK-bal om. Johan Cruijff zei het in 1982 in de Volkskrant zo: “Je moet een bal voelen. Als je hem stuit, kopt, bespeelt, dan voel je of hij levend is. Een slechte bal stuit als een blok beton: die is dood.”

Wat Cruijff voelde, meten natuurkundigen in een windtunnel. Elke bal heeft een snelheid waarboven de luchtweerstand ineens fors daalt, de zogenoemde drag crisis. Onder die grens remt de lucht de bal sterk af, erboven glijdt hij er veel makkelijker doorheen. Ligt dat omslagpunt midden in de snelheden van een vrije trap of een lange pass, dan verandert het gedrag van de bal tijdens zijn vlucht en weet een keeper niet meer waar hij uitkomt. Een goede bal heeft die omslag dus ruim onder de snelheid waarmee er geschoten wordt, en hij gedraagt zich hetzelfde ongeacht hoe hij wordt geraakt.

Uit de normen, de windtunnel en vijftig jaar klachten volgen vijf eisen:

1. Hij blijft rond en even zwaar, ook na duizenden trappen en in de regen.
2. Hij stuitert voorspelbaar, op een droog veld en bij kou.
3. Zijn drag crisis ligt ruim onder de snelheid van een vrije trap, rond of onder 60 km/u.
4. Hij vliegt hetzelfde, welke kant van de bal je ook raakt.
5. Spelers kunnen er effect aan geven, zodat een vrije trap draait in plaats van fladdert.

Alle WK- en EK-ballen sinds 1970

Adidas levert sinds 1970 de bal voor elk WK en sinds 1968 voor elk EK. In 56 jaar ging de bal van 32 gestikte lappen leer naar een kunststof bol met vier gelijmde panelen. Dit zijn de ballen van alle 27 toernooien uit dit onderzoek; de EK’s van 1972 en 1976, met vier wedstrijden in de eindronde, vallen erbuiten.

Bronnen: de lijsten van WK- en EK-ballen op Wikipedia en de daar genoemde bronnen, FIFA (Tricolore, Brazuca), UEFA (Terrestra Silverstream, Tango 12, Fussballliebe), de BBC en The Independent. Panelen staan alleen vermeld waar een bron ze noemt; bij een tegenstrijdigheid staat er onbekend.

Twee dingen vallen op als je de tabel van boven naar beneden leest. Tot en met 2004 veranderde de vorm nauwelijks: de vernieuwing zat in het materiaal, van leer via schuim naar steeds lichtere kunststof. Na 2004 ging het om de vorm: van 14 panelen naar 8 en 6, tot de Al Rihla in 2022 ineens terugging naar twintig en de Trionda daarna naar vier. Bij bijna elke nieuwe bal klaagden keepers op het eerstvolgende toernooi, zoals verderop te lezen is.

Welke bal het populairst is

Populariteit is iets anders dan kwaliteit. Op de Engelstalige Wikipedia werd de pagina van de Trionda tussen november 2025 en oktober 2026 178.404 keer bekeken, logisch voor de bal van het WK van afgelopen zomer. Op twee staat de Jabulani met 119.501 weergaven, zestien jaar na zijn enige WK en ruim voor de Telstar 18 (67.763), de Al Rihla (54.439) en de originele Telstar (49.687). De bal waar het meest over geklaagd is, is ook de bal waar mensen het meest over blijven lezen.

Wat de windtunnel over de moderne ballen zegt

De Amerikaanse natuurkundige John Eric Goff en de Japanse onderzoekers Sungchan Hong, Richong Liu en Takeshi Asai publiceerden op 14 maart 2026 in Applied Sciences een vergelijking van de vijf laatste WK-ballen, allemaal gemeten in dezelfde windtunnel van de Universiteit van Tsukuba. Elke bal ging er in twee standen in (A en B) omdat een bal anders kan reageren afhankelijk van welke kant de wind vangt.

Bron: Goff, Hong, Liu en Asai (2026), tabel 1 en 2. De onderzoekers geven de snelheid in meter per seconde; omgerekend naar km/u en afgerond.

De Jabulani is de uitschieter. Met acht panelen en ondiepe, smalle naden was hij zo glad dat zijn drag crisis tussen 79 en 97 km/u lag, precies het bereik van een vrije trap of een harde voorzet. Het team van Goff noemt dat in het paper letterlijk een ontwerpfout. Dat de omslag in stand B achttien km/u later kwam dan in stand A, betekent dat dezelfde trap een andere vlucht kon geven, afhankelijk van hoe de bal lag.

Adidas loste dat in 2014 op met de Brazuca: twee panelen minder, maar een naadlengte die 68 procent langer was dan die van de Jabulani, plus diepere naden. De drag crisis zakte naar 54 tot 57 km/u, terug in het gebied dat spelers kenden. In een eerdere studie in Scientific Reports schoten Hong en Asai met een kickrobot vijf ballen zonder effect op 30 meter per seconde naar een doel op 25 meter. De Brazuca en een klassieke 32-vlaksbal kwamen relatief stabiel aan, de Jabulani, de Teamgeist 2 en de Cafusa veel minder. Bij de Jabulani was de verticale spreiding in stand B het grootst van alle ballen.

De Trionda van het WK 2026 heeft maar vier panelen, minder dan ooit, en toch de laagste drag crisis van allemaal: 43 km/u, in beide standen gelijk. Adidas compenseerde de lange gladde vlakken met brede naden (5,1 millimeter), drie uitgesproken groeven per paneel en een fijn bewerkt oppervlak. Daar zit wel een prijs aan. Boven het omslagpunt is de luchtweerstand van de Trionda iets hoger dan bij de drie voorgangers, en volgens de simulaties van de onderzoekers vliegt een lange trap zonder effect daardoor een stukje minder ver. Een tweede studie van Asai en collega’s in Scientific Reports (12 juli 2026) komt uit op hetzelfde beeld: de Trionda heeft het laagste omslagpunt van de vier geteste WK-ballen, boven dat punt de hoogste luchtweerstand, en achter de bal een onrustiger luchtstroom dan bij de Al Rihla.

Over de WK-ballen van voor 2010 bestaat geen vergelijkbare meting; de oudste bal in deze studies is de Teamgeist 2 van het EK 2008. Wel maten Hong en Asai een moderne klassieke 32-vlaksbal (een Molten Vantaggio). Zijn kritieke Reynoldsgetal van ongeveer 2,5 x 10⁵ in de ene stand en 2,8 x 10⁵ in de andere komt neer op een drag crisis rond 61 en 69 km/u, iets hoger dan bij de Brazuca. Hoe de leren ballen van toen vlogen, is daar niet uit af te leiden. De klachten uit die tijd gingen ook vooral over het materiaal: te stroef, te licht, te glad.

Zorgt de bal voor meer doelpunten?

De drie WK’s met de minste doelpunten per wedstrijd ooit werden gespeeld met de Etrusco Unico (1990, 2,21), de Jabulani (2010, 2,27) en de Teamgeist (2006, 2,30). Juist over die laatste twee klaagden keepers het hardst dat de bal onvoorspelbaar was. Als een fladderende bal keepers kansloos maakt, had je meer goals verwacht, geen minder.

Een bal vergelijken met een bal van dertig jaar eerder zegt weinig, want het voetbal zelf verandert. Daarom hebben we elk toernooi vergeleken met de WK’s en EK’s binnen acht jaar ervoor en erna. Het verschil laat zien of er met een bal meer of minder werd gescoord dan in zijn eigen tijd.

Een selectie; de cijfers van alle 27 toernooien staan in de ranglijst verderop. Bron: uitslagen van alle WK- en EK-eindrondes uit de dataset international_results van Mart Jürisoo, gecontroleerd tegen de World Cup Database van Joshua Fjelstul (identiek voor alle WK’s tot en met 2022) en openfootball (WK 2026). Doelpunten in de verlenging tellen mee, strafschoppenseries niet.

De Etrusco Unico is de enige bal die op twee eindtoernooien werd gebruikt (op het EK 1992 in een verbeterde versie), en op allebei viel het aantal goals flink lager uit dan in de jaren eromheen. Dat is het sterkste signaal in de hele reeks dat een bal er iets mee te maken kan hebben. Oranje-spelers klaagden er al in februari 1990 over, na een oefenduel tegen Italië: volgens Het Vrije Volk vonden ze hem “veel te licht”, en Ronald Koeman zei dat ze er bij Barcelona al een tijdje mee speelden.

Het WK 2026 kwam uit op 308 doelpunten in 104 wedstrijden, het hoogste gemiddelde sinds 1970, toen het op 2,97 lag. Dat is lastig alleen aan de Trionda toe te schrijven: het was het eerste WK met 48 landen, dus met meer wedstrijden tussen een favoriet en een land dat voor het eerst meedeed.

Afstandsschoten met bijna dezelfde bal, en het omgekeerde resultaat

Voor vier recente toernooien heeft StatsBomb elk schot met plaats en expected goals (xG) openbaar gemaakt. Daarmee is te zien hoe vaak er van buiten de zestien werd gescoord, vergeleken met wat je op basis van de kansen zou verwachten. Alleen schoten uit open spel, dus zonder vrije trappen en strafschoppen.

Bron: StatsBomb open data, eigen bewerking. “Op doel” telt goals en reddingen.

Volgens de samenvatting van een eerdere studie van het team van Goff vloog de Al Rihla in simulaties verder dan zijn voorgangers. Toch werd er op het WK in Qatar het minst van afstand gescoord: 10 goals waar je er bijna 17 zou verwachten. Bij toeval krijg je zo’n uitkomst ongeveer één op de achttien keer. Twee jaar later speelde het EK met de Fussballliebe, een bal uit dezelfde Adidas-generatie met dezelfde sensortechniek binnenin, en daar vielen er juist meer afstandsgoals dan verwacht. Wat op het ene toernooi aan de bal lijkt te liggen, verdwijnt op het volgende met bijna dezelfde bal weer. Wat wel elk toernooi steeg, is het aandeel afstandsschoten dat op doel kwam: van 21 procent in 2018 naar 29 procent in 2024.

Op het WK 2018 vielen opvallend veel goals uit directe vrije trappen: 6 uit 82 pogingen, terwijl het xG-model er 3,5 voorspelde. Dat klinkt als een bal die vrije-trapspecialisten goed lag, maar dat verschil komt bij toeval nog één op de zeven keer voor.

Wat spelers en keepers ervan vonden

We hebben 56 uitspraken over toernooiballen verzameld en elk citaat nagelezen in de krant of op de site waar het verscheen: Nederlandse kranten via Delpher voor de jaren zeventig tot negentig, daarna onder meer de BBC, The Guardian, The Telegraph, ESPN, CBC, Wired, Reuters, AP en AFP. Een paar citaten komen uit een later terugblikkend artikel; dat staat er dan bij. Engelstalige citaten staan hieronder in onze vertaling. Wat direct opvalt: er is bijna geen bal waar niemand over klaagde, en de klachten komen vooral van keepers, ondanks alles wat er aan keepersmateriaal veranderde.

Van 1978 tot 1994 was de bal te stroef of te licht

Tien dagen voor het WK in Argentinië speelde Oranje in Wenen tegen Oostenrijk met de nieuwe Tango. De klacht na afloop, volgens Het Vrije Volk van 22 mei 1978: de geplastificeerde bovenlaag was te stroef voor een droog veld. De Nederlandse spelers sloten zich aan bij de West-Duitse vrije-trapspecialist Rainer Bonhof: “Er zit geen leven in dat ding. De bal neemt geen effect aan en als je ermee dribbelt, dan breek je je nek erover.” Aanvoerder Ruud Krol noemde hem volgens een terugblik in NRC Handelsblad uit 1994 “niet geschikt voor droge velden”. Bondscoach Ernst Happel hield het op de spanning in de bal.

Vier jaar later, op het WK in Spanje, klaagden volgens de Leeuwarder Courant vooral de keepers over de hard opgepompte Tango España, die bij schoten vanaf de zijkant en hoge ballen leek te fladderen. In Mexico 1986 kreeg de Azteca volgens Trouw 0,2 atmosfeer meer druk dan normaal om de ijle lucht van Mexico-Stad te compenseren, “wat in de praktijk tot vele ‘doorvliegers’ leidde”.

Met de Etrusco Unico verschoof de klacht van te stroef naar te licht. Na een oefenduel tegen Italië in februari 1990 vonden John Bosman en Ronald Koeman hem volgens Het Vrije Volk veel te licht. In 1994 maakte de Questra het helemaal bont. De Belgische keeper Michel Preud’homme tegen NRC Handelsblad: “De bal begint vroeg te draaien, maar valt dan ineens stil. Eigenlijk zou hij de baan moeten volgen waarin hij begint.” Bij zijn vorige club KV Mechelen had hij de bal al getest: “Iedere speler van ons had plotseling de traptechniek van een Braziliaan.” Ronald Koeman zag het van de andere kant: “De bal gaat op en neer en draait op het laatste moment weer weg. Voor een aanvaller is het een lekkere bal.” Johan Cruijff vond hem volgens dezelfde krant juist te langzaam.

FIFA-baas Sepp Blatter maakte er geen geheim van wat de bedoeling was. Tegen de Volkskrant: “Dat de keepers onze nieuwe bal haten, kan ik begrijpen. Maar ik houd van de Questra, want hij zorgt voor spectaculaire goals.” De Questra werd ontwikkeld in La Walck, een Frans dorp met duizend inwoners ten noordwesten van Straatsburg. Volgens het Algemeen Dagblad had de Britse ontwerper Mike Benford het materiaal gevonden op een beurs voor motorsportproducten. In La Walck werden de lagen op elkaar gelijmd en de panelen gestanst en bedrukt, en tien weken voor het WK stonden er 208 wedstrijdballen in 21 dozen klaar voor de vlucht naar Amerika. Het in elkaar naaien gebeurde in Pakistan, Hongarije of Vietnam.

Van 2002 tot 2010 hadden keepers er nachtmerries van

De Fevernova van 2002 kreeg de hardste kritiek van allemaal. Gianluigi Buffon noemde hem tegen CBC “een gestoorde stuiterbal”, de Sloveen Zlatko Zahovic “de slechtste bal waarmee ik ooit heb gespeeld”. De Franse verdediger Mikaël Silvestre tegen Wired: “Het is heel simpel: niemand vindt deze nieuwe bal fijn.” Op het EK 2004 in Portugal was Buffon er weer: de Roteiro reageerde volgens hem “op onverwachte manieren” en was nog erger dan de Fevernova, zei hij tegen de Irish Examiner. De Griek Vassilis Tsartas: “De bal is vreemd. We hebben het er allemaal over gehad en we vinden het allemaal.” Griekenland werd een maand later Europees kampioen.

De Teamgeist van 2006 was voor de Engelse keeper Paul Robinson “als spelen met een waterpolobal”. Tegen The Guardian: “De beste omschrijving is keepersonvriendelijk. Heel onvriendelijk.” Op het EK 2008 zei Edwin van der Sar over de Europass tegen de BBC: “Ze ontwerpen geen ballen voor keepers.” Petr Čech voorspelde in hetzelfde stuk veel goals van dertig meter.

En toen kwam de Jabulani. Van de negen spelers en trainers die we over die bal hebben teruggevonden, was er één twijfelend (Xabi Alonso, die er “beetje bij beetje” aan wende) en één positief: de Portugese bondscoach Carlos Queiroz, na 7-0 tegen Noord-Korea. Buffon vond de baan “echt onvoorspelbaar” (BBC), Iker Casillas vond het “een beetje een strandbal” (The Telegraph) en de Braziliaanse keeper Júlio César vergeleek hem met “zo’n bal die je in de supermarkt koopt” (The Independent). Zijn landgenoot Luis Fabiano tegen AP: “Ineens verandert hij van richting. Het is alsof hij niet getrapt wil worden.” Casillas tilde zes weken later de wereldbeker omhoog.

Vanaf 2014 worden de klachten zachter

Júlio César, de man van de supermarktbal, was in 2014 tevreden over de Brazuca. Tegen Reuters: “Het is een goede bal.” Volgens de FIFA was de Brazuca met meer dan 600 profs en 30 teams in tien landen de meest geteste bal uit de geschiedenis van Adidas. Helemaal stil werd het niet: de Colombiaanse keeper David Ospina vond hem “super lastig, heel licht”.

Over de Telstar 18 klaagden drie topkeepers al maanden voor het WK in Rusland, tegen ESPN. Pepe Reina wedde op minstens 35 afstandsgoals; het werden er volgens StatsBomb 21, directe vrije trappen meegeteld. Bij de Al Rihla in 2022 waren de keepers verdeeld: de Uruguayaan Sergio Rochet vond dat het elk toernooi lastiger werd voor keepers, de Engelse reservekeeper Aaron Ramsdale noemde hem “waarschijnlijk een van de betere Adidas-ballen waarmee ik heb gespeeld” (The Straits Times).

Op het EK 2024 was Harry Kane uitgesproken positief over de Fussballliebe (AP): “Hij is snel. Voor mij persoonlijk is hij beter voor de spitsen dan voor de keepers, dus ik ga niet klagen.” De Deense keeper Kasper Schmeichel: “Een genot om te trappen. Ze zijn zeker niet gemaakt voor de grip van de keeper.” The Telegraph schreef op 20 juni, midden in de groepsfase, dat 8,3 procent van de afstandsschoten op het EK raak was, tegen 2,2 procent in Qatar. Over het hele toernooi en alleen uit open spel komen we op 3,8 procent.

Bij de Trionda van 2026 kwamen de klachten niet van de spelers op het veld, maar van oud-keepers in de media. Joe Hart bij de BBC: “Ik zie dit doelpunt veel te vaak voor een WK om te geloven dat er niets met die bal aan de hand is.” De Deense oud-international Schmeichel hield het in hetzelfde BBC-stuk op een klein verschil: “Het is marginaal, maar het is genoeg. Keepen is een spel van marges.”

De ranglijst als je alles meeweegt

Elke bal krijgt een cijfer van 0 tot 10 op drie assen: hoe voorspelbaar hij vliegt volgens de windtunnel, wat spelers en keepers ervan vonden, en of er met die bal meer of minder werd gescoord dan in zijn eigen tijd. Standaard tellen vlucht en spelersoordeel elk voor 40 procent en doelpunten voor 20 procent, omdat het aantal goals meer zegt over tactiek en speelstijl dan over de bal. Met de schuifjes bepaal je zelf hoe zwaar elke as weegt.

Met de standaardweging staat de Brazuca bovenaan met 7,2, voor de Al Rihla (6,5) en de Trionda (5,3). Onderaan staan de Jabulani (1,3) en de Teamgeist (0,9). We hebben alle 120 combinaties van gewichten doorgerekend in stappen van 5 procentpunt, waarbij elke as minstens 10 procent telt: de Brazuca wint er 90 procent van, en in 93 procent eindigt de Teamgeist of de Jabulani als laatste.

Zet je de vinkjes aan, dan verandert het beeld. Met de metingen van verwante ballen wint de Uniforia van het EK 2020, die de meting van de Telstar 18 leent en waar we geen enkele spelersuitspraak over vonden. Tel je ook de klassieke 32-vlaksbal mee voor de oude ballen, dan schuiven de Tango España uit 1982 en de Telstar van 1970 vlak achter de Uniforia. Bij al die ballen tellen alleen een geleende windtunnelmeting en het aantal goals. Daarom staan de vinkjes standaard uit.

Vijftien toernooiballen krijgen geen score, omdat er voor maar één as gegevens zijn. Voor de Telstar van 1970, de Azteca en de Tricolore vonden we geen windtunnelmeting en te weinig te controleren spelersuitspraken.

De ranglijst als infographic mag je vrij delen of op je eigen site plaatsen, met een link naar dit artikel als bron. Download hem staand voor Instagram of liggend voor X en LinkedIn.

Wat eerdere ranglijsten en onderzoeken missen

Wie in het Engels zoekt naar de beste voetbal ooit, komt uit bij twee soorten bronnen. De eerste zijn ranglijsten van voetbalmedia. FourFourTwo zette in januari 2024 vijftig ballen op een rij, met de Adidas Finale van de Champions League (2001) op één, de Nike Total 90 Aerow op twee en de Tango van 1978 op drie. 90min deed in 2021 iets vergelijkbaars. Dat zijn lijstjes op smaak en herinnering: hoe een bal eruitzag en welke goals ermee vielen. De Teamgeist staat bij FourFourTwo op acht, terwijl hij in de windtunnel en in de doelpuntencijfers bij de zwakste ballen hoort, en de Tango op drie, terwijl het Nederlands elftal er in 1978 vlak voor het WK nog over klaagde dat je er je nek over brak.

De tweede bron is wetenschap. Goff en zijn Japanse collega’s hebben de laatste vijf WK-ballen nauwkeurig gemeten, maar zij kijken naar vlucht en luchtweerstand, niet naar wat er op het veld gebeurde of wat spelers ervan vonden. Over de ballen van voor 2010 bestaan bijna geen windtunnelgegevens, met de Teamgeist 2 van het EK 2008 als uitzondering.

Naast elkaar kwamen we die twee werelden nergens tegen. Daarom combineert dit onderzoek vier bronnen: de windtunnelmetingen, de uitslagen van alle 27 eindtoernooien sinds 1970 gecorrigeerd voor hun tijd, de schotdata van StatsBomb, en spelersoordelen uit vijftig jaar kranten, met voor de periode tot 1995 Delpher, het archief van de Koninklijke Bibliotheek. Daar komen citaten uit die in geen van de Engelstalige lijsten staan, zoals de Belgische keeper Michel Preud’homme die in 1994 uitlegde waarom de Questra hem gek maakte.

Zo is dit onderzoek gedaan

Het Tussendelinies-onderzoek naar de beste voetbal beslaat de officiële wedstrijdballen van de WK’s van 1970 tot en met 2026 en de EK’s van 1980 tot en met 2024: 27 toernooien, 26 verschillende ballen (de Etrusco Unico werd twee keer gebruikt). De EK’s van voor 1980 vallen af, omdat de eindronde toen uit vier of vijf wedstrijden bestond.

De vluchtscore komt uit de windtunnelmetingen van Goff, Hong, Liu en Asai (Applied Sciences, 2026) en van Hong en Asai (Scientific Reports, 2014). Elke bal begint op 10 en verliest 0,2 punt per km/u dat zijn drag crisis boven 60 km/u ligt, 0,2 punt per km/u verschil tussen de twee standen, 2 punten als hij in de kickrobottest onregelmatig vloog en 1 punt als hij in de simulaties merkbaar korter vloog. Alleen ballen die zelf gemeten zijn tellen standaard mee; in de tool kun je ook de metingen van verwante ballen en de klassieke 32-vlaksbal meetellen.

De doelpuntenscore is het aantal goals per wedstrijd min het gemiddelde van alle WK’s en EK’s binnen acht jaar, gewogen naar het aantal wedstrijden, omgerekend als 5 plus 10 keer het verschil en afgekapt tussen 0 en 10.

Bij het spelersoordeel tellen alleen letterlijke citaten van spelers, keepers en trainers, ook als ze inmiddels gestopt zijn, die we zelf hebben nagelezen in de krant of op de site waar ze verschenen. Een samenvatting door de krant zonder letterlijk citaat telt niet mee. Elk oordeel is positief, negatief of gemengd; de score is het aandeel positieve oordelen maal 10, waarbij gemengd half telt, bij minimaal twee oordelen. Uitspraken van bestuurders, fabrikanten en door Adidas gesponsorde spelers bij een presentatie staan wel in de tekst, maar tellen niet mee.

De afstandsschoten komen uit StatsBomb open data voor het WK 2018, het EK 2020, het WK 2022 en het EK 2024: elk schot uit open spel van buiten het strafschopgebied. Populariteit is het aantal keer dat de Engelstalige Wikipedia-pagina van de bal werd bekeken tussen november 2025 en oktober 2026, volgens de statistieken van Wikimedia, en telt niet mee in de ranglijst.

Wat dit onderzoek niet kan: de oudere ballen zijn nooit in een windtunnel vergeleken, en de klachten uit de krant zijn wat journalisten opschreven, geen enquête onder alle spelers. Doelpunten hangen meer af van speelstijl, tactiek en het aantal deelnemers dan van de bal. Het vervelende gevolg is dat juist klassiekers als de Telstar van 1970 en de Tricolore buiten de ranglijst vallen. Daarom kun je in de tool zelf bepalen hoe zwaar elke as weegt. De scripts en tussenbestanden zijn op te vragen via de redactie.

Veelgestelde vragen

Wat was de eerste WK-bal?

De eerste WK-bal bestond eigenlijk uit twee ballen. In de finale van 1930 in Montevideo leverde Argentinië voor de eerste helft zijn eigen bal, de Tiento, en gastland Uruguay voor de tweede helft de grotere en zwaardere T-Model. Argentinië stond bij rust met 2-1 voor, Uruguay won met de eigen bal met 4-2. Adidas levert de officiële WK-bal pas sinds de Telstar van 1970.

Met welke bal werd Nederland Europees kampioen?

Nederland werd in 1988 Europees kampioen met de Adidas Tango Europa, een variant van de Tango uit 1978 met het bekende patroon van twintig triaden. Met die bal schoot Marco van Basten in de finale tegen de Sovjet-Unie zijn volley in de verre hoek. Op dat EK vielen 34 goals in 15 wedstrijden, 2,27 per duel, iets minder dan op de WK’s en EK’s uit die periode.

Wat is het verschil tussen een officiële wedstrijdbal en een replica?

Een officiële wedstrijdbal verschilt van een replica in constructie en keurmerk. De wedstrijdbal, bij Adidas de Pro-versie, heeft het keurmerk FIFA Quality Pro en is thermisch gelijmd, met dezelfde naden en textuur als op het WK. Goedkopere uitvoeringen zoals een League- of Club-bal hebben vaak een lager keurmerk of zijn gestikt, en vliegen daardoor anders dan de bal die je op tv ziet.

Hoe hard moet je een voetbal oppompen?

Een voetbal pomp je volgens spelregel 2 op tot een druk tussen 0,6 en 1,1 atmosfeer, ongeveer 0,6 tot 1,1 bar. De FIFA test haar wedstrijdballen op 0,8 bar. De juiste waarde voor jouw bal staat meestal bij het ventiel. Houd er rekening mee dat een bal in de kou zachter wordt en minder hoog stuit: de FIFA eist bij 5 °C nog minimaal 125 centimeter stuit.

Waarom zit er een sensor in de WK-bal?

In de WK-bal zit sinds de Al Rihla van 2022 een sensor die elke beweging van de bal meet en die gegevens binnen seconden aan de VAR doorgeeft. Daarmee kan de videoscheidsrechter precies zien op welk moment een pass werd gegeven, wat nodig is voor de halfautomatische buitenspeldetectie. Bij de Trionda van 2026 zit de chip niet meer in het midden van de bal, maar in een van de vier panelen.

Waar komt de naam Trionda vandaan?

De naam Trionda komt van het voorvoegsel tri, drie, en het Spaanse onda, golf. Samen betekent het drie golven, een verwijzing naar de drie landen die het WK 2026 organiseerden: de Verenigde Staten, Mexico en Canada. Ook de kleuren en symbolen op de bal komen uit de iconografie van die drie landen. Het was de eerste WK-bal met maar vier panelen.